W opublikowanym niedawno raporcie na temat prowadzenia dokumentacji medycznej Najwyższa Izba Kontroli zwraca uwagę na nieprawidłowości, stwierdzone u większości kontrolowanych podmiotów. Część z nich według izby wynika z nienależytej staranności personelu. Takie przypadki w istocie zasługują na krytykę, jednak Porozumienie Zielonogórskie wskazuje, że sedno problemu leży gdzie indziej.

Skontrolowanym podmiotom podstawowej opieki zdrowotnej NIK zarzuca m.in. brak w dokumentacji informacji o przeprowadzonych zabiegach lub operacjach, pobytach w szpitalu czy poradach u specjalistów.

- Często o nich po prostu nie wiemy – tłumaczy lekarz rodzinny i ekspert Porozumienia Zielonogórskiego Małgorzata Stokowska-Wojda. - W praktyce wygląda to tak, że pacjent, który np. leczył się u specjalisty, otrzymuje od niego w formie papierowej informację dla lekarza POZ o przebiegu leczenia. Czy zaniesie ją do swojej przychodni? Jeden to zrobi, inny nie. Przy systemie, opartym o świstki papieru, luki w dokumentacji są nieuniknione i trudno z nich czynić zarzut lekarzom, którzy nie mają odpowiednich narzędzi. Takim narzędziem mógłby być choćby już funkcjonujący ZIP (Zintegrowany Informator Pacjenta), zawierający wszystkie dane  medyczne. Mógłby – ale nie jest, bo z niezrozumiałych powodów lekarze nie mają do niego dostępu. Brak wiedzy lekarza na temat przebiegu leczenia jest niekorzystny przede wszystkim z punktu widzenia korzyści samego pacjenta.

Eksperci Porozumienia Zielonogórskiego wielokrotnie zwracali uwagę na nadmiar obowiązków biurokratycznych, dotyczących m.in. prowadzenia dokumentacji. Także NIK zauważa problem, podkreślając w raporcie brak  czasu na uzupełnianie dokumentacji. Jednocześnie NIK we wnioskach pokontrolnych zwróciła się do ministra zdrowia o doprecyzowanie procedury udostępniania dokumentacji medycznej. W jej ocenie przepisy dotyczące prowadzenia i udostępniania dokumentacji medycznej nie precyzują niektórych kwestii istotnych w tej sprawie. „W efekcie świadczeniodawcy przyjmują w swojej działalności różne rozwiązania organizacyjne, nie zawsze korzystne dla pacjentów” - czytamy w raporcie.

-Warto jednak zauważyć, jak niewielka jest skala tego problemu, mimo że jest on często nagłaśniany (a wręcz wyolbrzymiany) np. przez Rzecznika Praw Pacjenta – dodaje Małgorzata Stokowska-Wojda. - NIK ustaliła, że do 24 świadczeniodawców objętych kontrolą w badanym okresie wpłynęło ok. 38 tysięcy wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej. Tymczasem skarg na nieprawidłowości związane z jej uzyskaniem było zaledwie 19.

Obecne kierownictwo resortu zdrowia jest zdania, że jeżeli jest niemożliwe ustalenie zgonu i jego przyczyny przez lekarza, leczącego chorego w ostatniej chorobie, to czynności te powinny być wykonane przez osobę, powołaną  przez właściwego starostę. Tak wynika ze stanowiska przesłanego Porozumieniu Zielonogórskiemu przez  Ministerstwo Zdrowia.

Prezes Porozumienia Zielonogórskiego Jacek Krajewski 30 marca b.r. wystąpił do ministra zdrowia  z wnioskiem o sprostowanie błędnych interpretacji dotyczących zasad stwierdzania zgonu i wystawiania kart zgonu, których autorem byli urzędnicy resortu za kadencji  Bartosza Arłukowicza. Chodziło o odpowiedź na interpelacje poselskie w tej sprawie, udzieloną przez byłego wiceministra Igora Radziewicza-Winnickiego, który stwierdził m.in., że to lekarze POZ są „z urzędu” zobowiązani do stwierdzania zgonu. W opinii PZ taka interpretacja przepisów jest błędna, choćby z tego powodu, że lekarz POZ nie sprawuje  opieki nad rejonem, lecz nad pacjentami, którzy złożyli u niego deklaracje wyboru. Prezes Krajewski podkreślił, że niektóre instytucje powołują się na to błędne stanowisko, domagając się od lekarzy POZ stwierdzania zgonu w sytuacji, w której wedle ogólnych zasad nie są do tego zobowiązani.

W odpowiedzi na wniosek Porozumienia Zielonogórskiego wiceminister Jarosław Pinkas  potwierdził interpretację, wedle której w myśl obecnie obowiązujących przepisów to władze powiatu na terenie, którego stwierdzono zgon są zobowiązane  do wskazania osoby, która – w razie niemożności ustalenia lekarza zobowiązanego do stwierdzenia zgonu zmarłej osoby – będzie stwierdzać zgon oraz wystawiać kartę zgonu.

            „… albowiem zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy, jeżeli jest niemożliwe ustalenie zgonu i jego przyczyny przez lekarza leczącego w ostatniej chorobie, to stwierdzenie zgonu i jego przyczyny powinno nastąpić w drodze oględzin dokonywanych przez lekarza lub, w razie jego braku, przez inną osobę, powołaną do tej czynności przez właściwego starostę. Zasadnym jest, aby osobą powołaną przez starostę do stwierdzenia zgonu był lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu” - czytamy w stanowisku resortu. W odpowiedzi podkreślono, że powołanie osoby do stwierdzania zgonu jest  zadaniem własnym powiatu i powinno być przez niego finansowane. 

            Jednocześnie wiceminister przyznał, że  przepisy dotyczące zasad stwierdzania zgonu i jego przyczyny wymagają dostosowania do aktualnego stanu prawnego. Poinformował Porozumienie Zielonogórskie o działaniach legislacyjnych podjętych „w celu pilnego uregulowania” tej sprawy. 

Zmęczenie bez powodu, problemy z koncentracją, bóle głowy i mięśni oraz ogólne zniechęcenie. Przyroda budzi się do życia, a człowiekowi jakby na przekór naturze nic się nie chce. To tylko niektóre objawy związane z wiosennym przesileniem.

 Skąd to się bierze?

-Większość  tych objawów to konsekwencja zimowego trybu życia – wyjaśnia specjalista medycyny rodzinnej Wojciech Perekitko z FPZ. - Płacimy za mniejszą dawkę ruchu, zwłaszcza na świeżym powietrzu, długie zimowe wieczory przed telewizorem i dietę, która na ogół jest uboższa w witaminy i składniki mineralne. W organizmie brakuje m.in. żelaza, co powoduje ogólne zmęczenie; magnezu, którego niedobory są przyczyną rozdrażnienia, skurczów mięśni, a czasem zaburzeń rytmu serca. Jednak najbardziej w okresie zimowym cierpimy z powodu niedoboru witaminy D3.W związku z tym, że za powstanie tej ważnej dla naszego organizmu witaminy odpowiada synteza słoneczna, jej niedobór jest zjawiskiem powszechnym w Polsce. A niedobór witaminy D3 zwiększa ryzyko częstych infekcji, nadciśnienia tętniczego, niektórych chorób serca, cukrzycy czy nawet niektórych nowotworów.

 Syndrom wiosennego zmęczenia może trwać nawet kilka tygodni. Lekarz rodzinny podkreśla jednak, że to nie jest choroba. Nie warto z tego powodu marnować całej wiosny. Zaleca przede wszystkim ruch. Należy pamiętać, aby wysiłek fizyczny zwiększać stopniowo. Nie może to być od razu wielogodzinny, morderczy trening, wystarczy zwykły spacer. Szybki marsz poprawi krążenie, a świeży dopływ tlenu pozytywnie wpłynie na pracę wszystkich narządów. Abyśmy odczuli dobroczynny wpływ wysiłku fizycznego na nasz organizm, nie powinien on trwać krócej niż 30 minut.

Koniecznie też trzeba zadbać o dietę, starając się dostarczyć organizmowi niezbędnych składników. Dostęp do świeżych warzyw i owoców wprawdzie nadal jest ograniczony, ale bez przesady – to już nie czasy, w których najtrudniej bywało na przednówku. Są mrożonki, pojawiają się nowalijki, warto więc zastąpić plaster tłustego boczku twarożkiem z rzodkiewką i szczypiorkiem.

Dr Perekitko radzi w okresie jesienno-zimowym profilaktyczne zażywanie witaminy D3, jednak wiosną zdrowy organizm nie wymaga suplementacji preparatami witaminowymi. Pamiętajmy, że garść tabletek nie zastąpi tych witamin i innych substancji, które dostarczamy do organizmu w pożywieniu. Ich przyswajanie jest zupełnie inne.

 Tak się pechowo składa, że w okresie przesilenia wiosennego mamy Święta Wielkanocne – w Polsce tradycyjny okres biesiadowania, podczas którego dominują potrawy, przyprawiające dietetyków o stan przedzawałowy. Tłuste wędliny, mięsa, mazurki z tonami masła, lukrowane baby... A do tego zwykle sporo alkoholu, bez którego większość rodaków nie wyobraża sobie świętowania.

-Z tradycją nie wygramy, więc nie ma sensu przekonywać do śniadania wielkanocnego wyłącznie z chudym twarogiem, sałatą i rzeżuchą – mówi Wojciech Perekitko. - Można natomiast zjeść nieco mniej niż mamy na to ochotę, a po biesiadzie udać się na rodzinny spacer. Trzydziestominutowy spacer w gronie najbliższych będzie miał bezcenny wpływ na nasze zdrowie.W życiu nie ma dróg na skróty - nie dajmy się skusić reklamom, w których przekonują nas, że po spożyciu „karkóweczki” zakrapianej alkoholem i solidnej porcji tortu, wystarczy magiczna tabletka, która uzdrowi naszą wątrobę, a nas samych doprowadzi do euforii.

Ludzki organizm jest bardziej skomplikowany. Skoro pracowaliśmy całą zimę na męczące objawy wiosną, musimy popracować nad tym, by dojść do formy.

-Rozwój ruchów antyszczepionkowych świadczy o głębokim kryzysie zaufania obywateli wobec systemu ochrony zdrowia, dlatego trzeba zrobić wszystko, by to zaufanie przywrócić – uważa prezes Porozumienia Zielonogórskiego Jacek Krajewski. - Właściwą drogą jednak nie jest karanie, ale edukacja i dyskusja. Musimy działać szybko, zanim ruchy te rozwiną się u nas w takim stopniu, jak w wielu krajach europejskich (np. w Niemczech, gdzie notuje się ogniska takich chorób, jak odra). W Polsce mają one na razie marginalne znaczenie, ale już niepokoi rosnący odsetek rodziców, odmawiających obowiązkowych szczepień dzieci. 

Jacek Krajewski był 22 marca gościem debaty eksperckiej „Dylematy i kontrowersje a medycyna oparta na faktach. Co należy zmienić w obszarze szczepień w Polsce?” organizowanej przez

Instytut Zdrowia i Demokracji (IZID), poświęconej problematyce szczepień. To pierwsze z zaplanowanego cyklu takich spotkań pod wspólnym hasłem „Zdrowie - Tematy Istotne”. Do debat zapraszani będą eksperci branżowi, przedstawiciele nauki i praktycy medycyny, przedstawiciele administracji rządowej i parlamentu, reprezentanci świadczeniodawców, mediów oraz środowisk społecznych zainteresowanych tematem.

-Większości uczestników tej debaty nie trzeba było przekonywać o tym, że szczepienia są najlepszą profilaktyką i tylko dzięki nim udało się wyeliminować z naszego kręgu cywilizacyjnego wiele groźnych chorób – mówi Jacek Krajewski. - Ruchy antyszczepionkowe jednak robią swoje, a rozpowszechniane przez ich członków nieprawdziwe informacje trafiają czasem na podatny grunt, mimo że były wielokrotnie dementowane przez specjalistów. Toteż i podczas naszej debaty znalazły się głosy sceptyczne, podważające sens szczepień. Mam nadzieję, że konkretne, oparte na faktach dane przekonały sceptyków, że pseudowiedza z internetu może być po prostu szkodliwa.

Na niedowiarkach musiała zrobić wrażenie choćby statystyka zachorowań na zakażenia dolnych dróg oddechowych przedstawiona przez reprezentanta kieleckiego samorządu, finansującego szczepienia dzieci przeciwko pneumokokom. Okazuje się, w grupie zaszczepionych dzieci zachorowało w ostatnim roku zaledwie 11 proc. , podczas gdy w sąsiednim Ostrowcu Świętokrzyskim, gdzie nie ma takiego programu – aż 60 proc.  Krajowa Konsultant ds. Epidemiologii dementowała także obiegową (i powtarzaną przez ruchy antyszczepionkowe) opinię na temat rejestru niepożądanych odczynów poszczepiennych. W ocenie dr Iwony Paradowskiej-Stankiewicz jest on prowadzony niezwykle skrupulatnie i nie ma powodu do niepokoju.

Podczas debaty wiele mówiono o tym, że uchylanie się od szczepień obowiązkowych jest nieprzestrzeganiem prawa, zagrożonym sankcjami. Jednak zdaniem prezesa PZ nie tędy droga.

-Jeśli będzie się tych ludzi wyłącznie ścigać i karać, osiągniemy odwrotny efekt, bo taka jest natura Polaków – uważa Jacek Krajewski. -  Staną się czymś w rodzaju męczenników systemu i zdobędą więcej zwolenników. Lepiej z nimi podejmować dyskusję, posługując się merytorycznymi argumentami. Edukacja musi odbywać się na wielu poziomach i włączyć się w nią powinny różne instytucje. Dotyczyć powinna także lekarzy, bo to od nich pacjent oczekuje informacji, niejednokrotnie bardzo szczegółowej.

Jacek Krajewski podkreśla, że trzeba dmuchać na zimne, bo jest o co walczyć: w Polsce wyszczepialność sięgająca 95 proc. jest wciąż znakomita, pod tym względem znajdujemy się w europejskiej czołówce.

-Ogromna w tym zasługa lekarzy POZ – dodaje Jacek Krajewski. - Trzeba ich jednak wspierać w edukacji społeczeństwa, zanim wrócą choroby, o których już dawno zapomnieliśmy.

W Warszawie zakończyło się trzydniowe spotkanie przedstawicieli związków należących do Porozumienia Zielonogórskiego. W spotkaniu uczestniczyło ponad 100 lekarzy pracodawców z całej Polski.

Tematyka konferencji dotyczyła najważniejszych zagadnień związanych z funkcjonowaniem systemy ochrony zdrowia. Dyskutowano także o bieżących sprawach POZ, w których aktywnie uczestniczy Porozumienie: ustawie o POZ, kontraktowaniu oraz funduszach unijnych.

Tematyka dyskusji panelowych dotyczyła najistotniejszych kwestii związanych z funkcjonowaniem organizacji tj. strategii, informatyzacji, finansowania oraz komunikacji.

- Zależy nam na poprawie prestiżu lekarza rodzinnego, przywrócenia jego roli przewodnika w systemie – podkreślał po prezentacji założeń do strategii PZ prezes Jacek Krajewski.

Ekspert Porozumienia Zielonogórskiego Joanna Zabielska-Cieciuch znalazła się w gronie 31 kandydatek do tytułu „Kobiety Medycyny 2016” w plebiscycie organizowanym przez redakcję Portali Medycznych. Już po raz trzeci internauci wybierają najbardziej aktywne i skuteczne kobiety w polskiej medycynie i ochronie zdrowia w minionym roku.

- Gorąco zachęcam do głosowania na doktor Zabielską-Cieciuch – przekonuje prezes Federacji Porozumienie Zielonogórskie Jacek Krajewski. - Jest ona pionierem Porozumienia Zielonogórskiego, niezwykle aktywnie działa w naszej organizacji od początku jej istnienia. Z całą pewnością zasługuje na tytuł Kobiety Medycyny 2016 r., nie tylko ze względu na wyjątkowe zaangażowanie w sprawy PZ, ale też dlatego, że dzięki jej merytorycznym i rzetelnym wypowiedziom publicznym nasza organizacja zyskuje popularność i rangę. 

Wojciech Perekitko już zagłosował na koleżankę z Porozumienia Zielonogórskiego i zachęca do tego innych.

- Charyzmatyczna, kompetentna, szczerze oddania swoim pacjentom - charakteryzuje Joannę Zabielską-Cieciuch. - W poprzednim roku po raz kolejny pokazała, że w obronie swoich pacjentów i wartości nikt i nic jej nie jest w stanie powstrzymać. Jest wspaniałym i mądrym głosem lekarzy rodzinnych w mediach.

W uzasadnieniu  nominacji do tytułu „Kobiety Medycyny 2016” czytamy:

„Jest specjalistą medycyny rodzinnej. Z wielkim entuzjazmem uczestniczyła w zakładaniu pierwszych praktyk lekarzy rodzinnych w Polsce. Teraz ubolewa, że z powodu monopolu NFZ, nie może w pełni wykorzystać swoich umiejętności zawodowych. Od wielu lat działa na rzecz rozwoju medycyny rodzinnej, podkreślając jak ważna jest rola lekarza rodzinnego w systemie ochrony zdrowia.
Aktywnie działa w Porozumieniu Zielonogórskim od początku istnienia tej Federacji, bo jak twierdzi system ochrony zdrowia w Polsce wymaga właściwej organizacji. Gdy dyskusja publiczna dotyczy lekarzy rodzinnych, odważnie zabiera głos, przypominając decydentom, że medycy z tą specjalizacją nie tylko leczą, ale też pełnią misję w lokalnym społeczeństwie.
„Będziemy krytykowali każdego ministra, każdego prezesa; będziemy wytykali to, co jest złe, co jest nieprawidłowe; będziemy wskazywali to, co jest potrzebne, aby system był bardziej przyjazny dla pacjenta i wykorzystywał środki finansowe, które posiada. Będziemy walczyli o to, by nasi pacjenci mieli dostęp do usług nie tylko lekarzy opieki podstawowej, ale także specjalistycznej i szpitalnej” – powiedziała nawiązując do negocjacji z ministrem Arłukowiczem w 2015 r.”

Głosować można do 6 marca b.r. przez stronę: http://www.kobietymedycyny.pl/