
Seks jest ważnym elementem życia, ale niefrasobliwe stosunki seksualne mogą nieść również problemy. Nieplanowana ciąża nie jest jedyną komplikacją, ciągle rośnie ilość przypadków bakteryjnych zakażeń przenoszonych drogą płciową.
Do najczęstszych bakteryjnych zakażeń przenoszonych drogą płciową należy:
1. 1. Kiła.
2. 2. Rzeżączka.
3. 3. Chlamydioza.
4. 4. Zakażenie Mycoplasma genitalium.
5. 5. Ziarnica weneryczna pachwin.
Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia w Polsce na przestrzeni 10 lat ilość zachorowań na rzeżączkę i chlamydiozę wzrosła prawie trzykrotnie, a na kiłę ponad siedmiokrotnie. Problem zdrowotny jest nie tylko duży, ale z czasem jego rozmiary rosną.
Bakteryjne zakażenia przenoszone drogą płciową powodują często poważne powikłania, niektóre z nich bywają nieodwracalne. Są to:
1. 1. Niepłodność u obu płci.
2. 2. Ciąże pozamaciczne.
3. 3. Poronienia samoistne.
4. 4. Przewlekłe zespoły bólowe.
5. 5. U części chorych wywołują zmiany w układzie odpornościowym skutkujące reaktywnym zapaleniem stawów.
6. 6. Współistnienie bakteryjnych zakażeń przenoszonych drogą płciową zwiększa ryzyko zakażenia HIV.
7. 7. Nieleczona kiła może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń układu nerwowego i sercowo-naczyniowego.
W zapobieganiu szerzenia się bakteryjnych zakażeń przenoszonych droga płciową istotna rolę odgrywa powszechna świadomość problemu.
Czynników ryzyka zakażeń przenoszonych droga płciową jest dużo:
1. 1. Uprawianie seksu bez zabezpieczenia w postaci prezerwatywy.
2. 2. Przygodne kontakty seksualne z nowo poznanym przypadkowym partnerem.
3. 3. Podróże. Badanie ankietowe przeprowadzone na osobach podróżujących wykazało, że co piąta z nich uprawiała za granicą seks z przypadkowym partnerem.
4. 4. Osoby z widocznymi zmianami w okolicach intymnych w postaci owrzodzeń, nadżerek i pęcherzyków są bardziej narażone na zakażenie.
5. 5. Decyzje o wyborze partnerów seksualnych i zachowań seksualnych podejmowane pod wpływem alkoholu lub substancji psychoaktywnych.
6. 6. Zachowania seksualne związane z krwawieniem np. stosunek w czasie menstruacji.
Po ryzykownym seksie niosącym ryzyko zakażenia w celu ograniczenia skutków należy zgłosić się do lekarza. W zależności od ryzyka, rodzaju choroby możliwe jest zindywidualizowane postępowanie diagnostyczne i ewentualna profilaktyczna antybiotykoterapia. Działania te określa się mianem profilaktyki poekspozycyjnej.
Jednak działania te nie zawsze są w stanie uchronić od skutków ryzykownego seksu. Wynika to z faktu coraz częstszej oporności na antybiotyki bakterii wywołujących zakażenia przenoszone drogą płciową. Ten mechanizm utrudnia w równym stopniu profilaktykę poekspozycyjną jak i leczenie już rozwiniętej infekcji. Kolejną istotną kwestią jest obserwacja rozszerzania się niektórych zakażeń do niedawna występujących tylko na niewielkim obszarze. Przykładem jest ziarnica weneryczna pachwin, której obszar występowania do niedawna ograniczał się do strefy tropikalnej i subtropikalnej. Obecnie notuje się całkiem sporo przypadków tej choroby w Europie.
Jakkolwiek istnieją możliwości zastosowania profilaktyki poekspozycyjnej w przypadku zagrożenia zakażeniem przenoszonym drogą płciową, to najlepszym środkiem profilaktycznym w tym zakresie jest niewątpliwie unikanie ryzykownych zachowań seksualnych
Małgorzata Stokowska-Wojda
Lubelski Związek Lekarzy Rodzinnych - Pracodawców
ul. Zbigniewa Herberta 14
20-468 Lublin

