POIMPREZOWA CHOROBA

Trudny do zniesienia ból stopy po imprezie bywa udziałem niektórych gości weselnych.

Powód? Najczęściej jest nim dna moczanowa.

Dna moczanowa jest przewlekłą chorobą wywołaną przez podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi. Nadmiar kwasu moczowego skutkuje wytrącaniem się kryształów moczanowych i odkładaniem ich w stawach i tkankach pozastawowych. Dna moczanowa  jest chorobą przewlekłą występującą coraz częściej na świecie. Dotyka 41 mln ludzi, zdecydowanie częściej chorują mężczyźni.

W przebiegu choroby występują ostre napady dny moczanowej z charakterystycznymi objawami:

1.       1. Nagły początek bez poprzedzających zwiastunów.

2.       2. Dolegliwości pojawiają się zazwyczaj wcześnie rano, często po uczestnictwie w przyjęciu poprzedniego dnia. Wiążą się ze spożyciem sporej ilości mięsa i alkoholu (zwłaszcza wysokoprocentowego).

3.       3. Zajęty staw jest bolesny i obrzęknięty. Skóra nad stawem jest napięta, zaczerwieniona i cieplejsza niż pozostała.

4.       4. Największe nasilenie bólu występuje w pierwszej dobie.

5.       5. Nawet bez leczenia objawy ustępują w ciągu 14 dni.

6.       6. Pomiędzy ostrymi napadami bólowymi nie występują objawy choroby.

Ostry napad bólowy może być wywołany nie tylko po spożyciu alkoholu i mięsnego posiłku. Przyczyną może być również:

1.       1. Infekcja.

2.       2. Uraz.

3.       3. Zabieg operacyjny.

4.       4. Intensywny wysiłek fizyczny.

5.       5. Odwodnienie.

Ostry napad dny moczanowej najczęściej, bo w 70%, dotyczy stawu śródstopno-paliczkowego palucha i popularnie zwany jest podagrą. Historycznie podagra była uważana za chorobę królów. Ostry napad dny moczanowej może dotyczyć również innych stawów:

1.       1. Stawu skokowego (w 50%).

2.       2. Stawu kolanowego (w 30%)- gonagra.

3.       3. Stawów palców rąk (w 25%)- chiragra.

4.       4. Stawu łokciowego (w 10%).

Po napadzie dny moczanowej jest zwiększone ryzyko wystąpienia kolejnego napadu w ciągu najbliższych kilku miesięcy.

Brak objawów między ostrymi napadami dny moczanowej nie oznacza, że w organizmie nic złego się nie dzieje. Kryształy moczanowe odkładają się w tkankach stawów powodując niszczenie stawów i ich deformacje. Proces powoduje przewlekły ból i pogorszenie jakości życia. Przewlekle podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi sprzyja również kamicy nerkowej i odkładaniu się kryształów moczanowych w tkankach pozastawowych z tworzeniem się tzw. guzków dnawych. Guzki dnawe mogą pojawić się w tkance podskórnej ale również w narządach wewnętrznych. Guzki dnawe występują w w obrębie małżowin usznych, kaletki stawu łokciowego, w zakresie tkanki podskórnej rąk. Rzadszą lokalizacją jest powieki, ścięgna, nosogardziel, ściana jelita i osierdzie.

Czynnikami ryzyka dny moczanowej są:

1.       1. Płeć męska.

2.       2. Nadwaga i otyłość.

3.       3. Predyspozycje genetyczne.

4.       4. Podeszły wiek.

5.       5. Nadużywanie alkoholu, szczególnie piwa.

6.       6. Napoje gazowane.

7.       7. Posiłki i napoje bogate w cukier.

8.       8. Dieta bogata w mięso i owoce morza.

9.       9. Choroby nowotworowe.

10.  10. Gwałtowny spadek masy ciała.

11.  11. Łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów.

12.  12. Stan po transplantacji narządów.

Dna moczanowa jest silnie związana ze współistnieniem innych chorób przewlekłych:

1.       1. Nadciśnienia tętniczego (75%).

2.       2. Przewlekłą chorobą nerek ( 53%).

3.       3. Chorobami układu krążenia (14%).

Choroby przewlekłe sprzyjają wystąpieniu dny moczanowej. Dna moczanowa jest czynnikiem ryzyka chorób przewlekłych. Wzrost ilości zachorowań na dnę moczanową jest ściśle związany z postępem cywilizacyjnym, a zwłaszcza ze sposobem odżywiania, wydłużeniem długości życia i wzrostem częstości występowania chorób przewlekłych.

Leczenie kojarzy nam się zwykle z przyjmowaniem leków. W przypadku dny moczanowej oprócz stosowania leków, bardzo istotną rolę odgrywa leczenie niefarmakologiczne. Jest to schorzenie, w którym zmiana stylu życia jest leczeniem równie ważnym, jak preparaty farmakologiczne.

W leczeniu niefarmakologicznym dny moczanowej istotną role odgrywa:

1.       Edukacja pacjenta- wiedza na temat choroby pozwala pacjentowi na właściwe zachowania w obliczu dny moczanowej i unikanie błędów, które prowadziłyby do jej rozwoju i zaostrzeń.

2.       Modyfikacja stylu życia.

- stosowanie diety z ograniczoną zawartością mięsa, szczególnie podrobów

- unikanie alkoholu a zwłaszcza piwa

- unikanie spożycia zielonego groszku, kalafiorów, brokułów, niektórych owoców morza i napojów słodzonych

3. Spożycie produktów zmniejszających stężenie kwasu moczowego: wiśni, czereśni, jajek, serów, warzyw, ubogotłuszczowych produktów mlecznych.

4.     4. Redukcja masy ciała u osób z nadwagą i otyłością.

5.     5. Zaprzestanie palenia tytoniu.

6.  6. Leczenie współistniejących chorób przewlekłych: nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, hiperlipidemii, niewydolności nerek.

Dna moczanowa jest chorobą przewlekłą, która poddaje się leczeniu, ale wymaga też dyscypliny w zakresie stylu życia i diety. Warto wiedzieć, że przykrym dolegliwościom można zapobiec zanim się pojawią.

Zdrowy styl życia obejmujący:

1.       1. Zdrową dietę

2.       2. Aktywność fizyczną

3.       3. Dbanie o prawidłową masę ciała

4.       4. A także wystrzeganie się palenia papierosów i

5.       5. Ograniczenie alkoholu

znacznie zmniejszają ryzyko dny moczanowej.

Małgorzata Stokowska-Wojda