MARZENIA O STEROWANIU MÓZGIEM

Marzenia o sterowaniu mózgiem towarzyszą ludziom od dawna. Okazuje się, że marzenia te, przynajmniej w pewnym zakresie, można realizować.

Naukowcy stwierdzili, że nasz mózg podświadomie reaguje na architekturę i konkretne elementy wnętrz. Aktywizuje nasze neurony i oddziałuje na nasze emocje. W dłuższej perspektywie wpływa na kondycję psychiczną. Połączenie architektury i znajomości funkcjonowania mózgu stworzyły nową gałąź wiedzy- neuroarchitekturę. Neuroarchitektura pozwala tworzyć i projektować przestrzeń tak, by była dla człowieka optymalnym środowiskiem, otoczeniem, w którym mózg odpoczywa, lepiej koncentruje się i działa w komforcie.

Neuroarchitekturę stworzono, by sprzyjała dobremu samopoczuciu ora produktywności. Neuroarchitektura precyzuje, w jaki stopniu i jak przestrzeń wokół człowieka wpływa na chemię mózgu, emocje, myśli i zachowania. Pomaga zrozumieć, w jaki sposób mózg analizuje i postrzega otaczającą go przestrzeń. Neuroarchitektura wykorzystuje reakcje mózgu na otoczenie i przenosi je na konkretne rozwiązania w odniesieniu do projektowanych budynków i przestrzeni. Dotyczy to nie tylko aranżowania przestrzeni mieszkalnej dla poszczególnych klientów, ale również projektowania otoczenia dla szczególnych grup osób np. żłobków, przedszkoli, ośrodków terapeutycznych czy przestrzeni dla osób głuchoniemych.

W celu określenia działania przestrzeni na ludzką psychikę, a także zidentyfikowania preferencji w zakresie projektowania przestrzeni przeprowadzono badanie naukowe. Polegało ono na tym, że grupie 800 osób pokazano obrazy 200 konkretnych różnorodnych wnętrz. Osoby badane miały przedstawić ocenę swoich doświadczeń związanych z obejrzanymi obrazami. Najważniejsze były czynniki psychologiczne.

Badanie wykazało, że większość odpowiedzi związana była z trzema określeniami:

1.       1. Spójność-charakteryzuje stopień zorganizowania przestrzeni, jej harmonię i uporządkowanie.

2.       2. Fascynacja-związana z ciekawością, jaką przedstawiały obrazy, z bogactwem i urozmaiceniem wnętrz.

3.       3. Swojskość-określa poczucie komfortu i bezpieczeństwa.

Stwierdzono, że analiza każdego z poszczególnych elementów oceny obrazów wnętrz pobudza neurony znajdujące się w innej części mózgu.

Według statystyk 90% czasu spędzamy wewnątrz budynków, z tego prawie 2/3 we własnym domu. Dlatego tak ważne jest, by przestrzeń, która nas otacza była przyjazna. Nieodpowiednio zaprojektowane wnętrze może wpływać niekorzystnie zarówno na naszą kondycję psychiczną jak fizyczną. Neuroarchitektura zajmując się oddziaływaniem elementów architektonicznych na mózg pozwala jak najlepiej zaprojektować okna czy kąty ścian. Ważne jest odpowiednie dobranie kolorów i materiałów budowlanych, a także stworzenie otwartych przestrzeni czy dźwięków, jakie generują pomieszczenia.

W projektowaniu budynków ważne są:

1.       1. Temperatura: zbyt niska lub zbyt wysoka może utrudniać funkcjonowanie mózgu.

2.       2. Oświetlenie: istotnie wpływa na nasz rytm okołodobowy. Odpowiednie natężenie oraz barwa światła aktywizuje nas, wspomaga nastrój i koncentrację.

3.       3. Kolor: konkretne barwy w zróżnicowany sposób oddziałują na nasz mózg. Kolory wpływają na nastrój, a także na szybsze i lepsze podejmowanie decyzji. Zieleń redukuje i łagodzi stres i napięcia. Czerwień aktywizuje procesy poznawcze, pomaga w zadaniach wymagających dużej koncentracji umysłowej.

4.       4. Natura: wprowadzenie elementów natury do otoczenia wpływa korzystnie na nasze zdrowie psychiczne i fizyczne. Istotne jest wykorzystanie roślin, ale także naturalnych materiałów lub przedmiotów nawiązujących do natury.

5.       5. Linie: miękkie linie, łuki, zaokrąglone krawędzie pozwalają się łatwiej zrelaksować.

6.       6. Zapach: naturalne zapachy ułatwiają relaks. Dlatego naszemu dobremu samopoczuciu sprzyja zastosowanie naturalnych materiałów wykończenia wnętrz.

7.       7. Akustyka: możliwość obniżenia hałasu z zewnątrz obniża poziom stresu.

8.       8. Sufity: wysokie sufity sprzyjają działalności twórczej i artystycznej, niskie sufity pomagają w skupieniu i wykonywaniu codziennych zawodowych obowiązków.

Stwierdzono niekorzystne działania na mózg elementów architektonicznych:

1.       1. Kąty: łatwo zauważalne lub spiczaste kąty sprzyjają stresowi i zdenerwowaniu.

2.       2. Kształty: prostokątne przestrzenie potęgują poczucie zamknięcia i odizolowania.

3.       3. Światło: słabe sztuczne światło zmusza mózg do cięższej pracy, co wpływa na naszą wydajność.

Dobrze zaprojektowane wnętrza pomagają obniżać poziom stresu i lęku.

Małgorzata Stokowska-Wojda